De kracht van ATLAS stelen

Date: 04-05-2010

KENMERKEN:

  • ATLAS  stelen  worden  geproduceerd  uit  geselecteerde  Essen  onderstammen.
  • ATLAS  schopstelen  worden  door  middel  van  een  speciaal   procedé  gebogen.  De nerf  loopt  met  de  bocht mee.
  • ATLAS  krukstelen  zijn  voorzien  van  een  doorgestoken  hilt.

 

INLEIDING:

A.H.Kooijmans en Zn BV is dé fabrikant van ATLAS stelen. Vanaf de tweede wereldoorlog is gestart met de productie hiervan. In die tijd werden nog slieten gebruikt. Slieten zijn lange, dikke takken van essen- of wilgenhout welke voor een groot deel uit de Biesbosch werden betrokken.
Mede doordat de vraag aanzienlijk steeg werd omstreeks 1955 begonnen met de afname van  Essen onderstammen uit Frankrijk.  Door het gebruik van essen plaathout en de aanschaf van kopieermachines werd het mogelijk om alle soorten stelen te maken. Daarbij steeg de productiviteit en de kwaliteit aanzienlijk. De tijd was rijp om een merkproduct op de markt te brengen en omstreeks 1960  werden de stelen voorzien van het merk ATLAS.


 

Een merkproduct vereist de aanschaf van zeer goede stammen, immers is hout een natuurproduct en niet alle essen stammen zijn geschikt voor productie van kwaliteit stelen.

Iedere stam die op het bedrijf van Kooijmans arriveert, is door een eigen specialist gecontroleerd. Dit gebeurd ter plekke in bossen waar de essen bomen groeien. Er worden rechte stammen afgenomen die 80 jaar en ouder zijn en een diameter hebben van 50 tot 60cm. Nadat de stammen in planken zijn gezaagd worden ze opgelat en in de droogloods gedroogd. Het vochtigheidsgehalte van het hout daalt hierdoor tot ongeveer 22%. Vervolgens gaat het essenhout de droogkamer in om een vochtigheidsgehalte van ongeveer 10% te bereiken.  

 

Een  merkproduct  vereist  de  aanschaf  van zeer goede stammen, immers is hout een natuurproduct en  niet  alle  essen  stammen  zijn  geschikt  voor productie van kwaliteit stelen.
Iedere stam  die  op  het  bedrijf  van  Kooijmans arriveert, is door een eigen specialist gecontroleerd.  Dit  gebeurd  ter plekke in bossen waar de essen bomen groeien.   Er worden rechte stammen  afgenomen  die 80 jaar en ouder zijn en een diameter hebben van 50 tot 60 cm.  Nadat de essen  stammen  in  planken  zijn gezaagd worden ze opgelat  en  in  de droogloods  gedroogd.  Het vochtigheidsgehalte  van  het  hout daalt hierdoor tot ongeveer 22%.  Volgens wordt  het essenhout in de droogkamer geplaatst om  een vochtigheids gehalte van ongeveer 10% te bereiken. 

   
 Het hout wordt opgelagen in een droogloods. Stammen beoordelen is niet altijd even makkelijk.


 

DE EIGENSCHAPEN VAN ESSENHOUT:

 

Een Essen boom is een loofboom. Het is geen tropisch hardhout. De boom groeit goed op vochtige, voedzame en kalkrijke grond en neemt gemakkelijk 100 liter water per dag uit de bodem op. Een bosboom kan wel 40 meter hoog worden en 250 tot 300 jaar oud. Gezonde essen stammen zijn vast van structuur. Essenhout is vrij elastisch en heeft een lange vezel.

Als de boom geveld is worden de groeiringen, ofwel jaarringen, zichtbaar. Twee groeiringen is één jaar, een brede vaste zomerring en een smalle winterring, ook wel “nerf” genoemd. De winterring is poreus en vormt het zwakste deel van het hout. Hoe meer van deze ringen zich in een steel bevinden des te zwakker hij is. Meestal breekt een steel ook op de nerf. Het lijkt er dan wel op of hij “vermolmt” is.

Stammen met te veel groeiringen, veroorzaakt door ongezonde groei, worden niet afgenomen.

Het onderste gedeelte van een Essen stam, vanaf de bodem tot aan de eerste takken, bevat het meest sterke hout.


STELEN WAAR DE NERF MET DE BOCHT MEELOOPT.

Voor  de  productie  van  ATLAS  stelen  worden uitsluitend  Essen  onderstammen gebruikt met zo min mogelijk nerf.   Nadat de stammen in planken zijn  gezaagd  en gedroogd  worden ze afgekort in diverse  lengtes.  Hieruit  worden  rechte  balkjes gezaagd bijvoorbeeld voor de productie van bats of  schopstelen.   De  stelen  worden  eerst  recht afgedraaid  en  vervolgens  door  middel van een speciaal procedé gebogen  waardoor  de nerf met de bocht meeloopt. De steel is aanzienlijk sterker dan een steel die gebogen uitgezaagd is.
Het is overbodig om ATLAS schopstelen te gaan voorzien van een fiberglas kern.
  
Het merk ATLAS komt tot zijn recht.



Bovenste steel:  

Een  ATLAS steel die recht is afgedraaid  en  door  middel  van  een  speciaal  procedé  is gebogen.  De nerf loopt met de bocht mee.   

Onderste steel:     

Een steel die gebogen is uitgezaagd.                De nerf loopt uit de bocht. Deze steel breekt sneller.

 

 

Terug naar vorige pagina